Thơ ông mang một ý tưởng rất lạ: vừa tha thiết với đời sống, vừa bảng lảng khói sương thiền môn. Có lẽ vì từng có thời gian xuất gia với pháp danh Tuệ Không nên trong thơ ông luôn thấp thoáng tiếng chuông chùa, nỗi buồn vô thường và sự dịu dàng rất Á Đông.
Tên tuổi Phạm Thiên Thư gắn liền với những bài thơ được nhạc sĩ Phạm Duy phổ nhạc như: “Ngày xưa Hoàng Thị”, “Đưa em tìm động hoa vàng”, “Gọi em là đóa hoa sầu”, “Em lễ chùa này”… Những ca khúc ấy đã đi qua nhiều thế hệ như một miền ký ức đẹp của tuổi trẻ Việt Nam.
Xưa tan trường về
Anh theo Ngọ về
Đôi chân mịt mù
Theo nhau bụi đỏ đường mưa…
Năm 1973, ông đoạt giải nhất văn chương toàn quốc với tác phẩm: Hậu truyện Kiều - Đoạn Trường Vô Thanh.
Năm 2013, nhờ hai em Trần Ngọc Bách và Nguyễn Thanh Phong, chúng tôi có dịp gặp ông tại quán cà phê Hoa Vàng trên đường Hồng Lĩnh, quận 10. Quán nhỏ, yên tĩnh và mang đúng không khí thơ mộng như chính con người ông.
Hôm ấy, khi được hỏi về nhân vật Hoàng Thị Ngọ trong bài thơ nổi tiếng “Ngày xưa Hoàng Thị”, ông chỉ cười hiền. Ông kể đó là một kỷ niệm học trò rất nhẹ nhàng, khi ông và cô Ngọ học cùng lớp đệ tam ở trường tư thục Kiến Thiết. Những buổi tan trường, cô lặng lẽ đi về còn ông âm thầm theo phía sau trên con đường bụi đỏ. Chỉ vậy thôi, mà đủ để thành thơ.
Giờ đây, người thi sĩ của “động hoa vàng” đã đi xa. Nhưng những câu thơ và giai điệu ông để lại vẫn còn ở đó, như một tiếng chuông chiều ngân rất nhẹ trong ký ức người yêu thơ Việt.
12/5/2026
Mai Khánh Thư - Phạm Doanh Môn